Subskrypcja

ABC TWOJEGO
ZDROWIA
 » 1. Poradnik Fizjoterapeuty » Osteoporoza – złodziej kości

Osteoporoza – złodziej kości

Dyskusja na forum   Poradnik Fizjoterapeuty

 

Co to jest osteoporoza?

 Osteoporoza (łac. osteoporosis, dawna nazwa zrzeszotnienie kości) – stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury przestrzennej kości oraz zwiększoną podatnością na złamania.

 

      II. Podział osteoporozy i charakterystyka poszczególnych odmian jednostek chorobowych:

 

1.Osteoporoza pierwotna, w przebiegu której możemy wyróżnić następujące postaci;

a)      osteoporoza idiopatyczna – To postać bardzo rzadko występująca, o nie znanej etiologii będąca pierwotną chorobą tkanki kostnej. W zależności od czasu jej wystąpienia rozróżniamy następujące rodzaje:

  • osteoporoza dziecięca
  • osteoporoza młodzieńcza
  •  osteoporoza dorosłych w średnim wieku

b)     osteoporoza inwolucyjna –występująca najczęściej. W tej grupie chorób wyróżniamy postaci takie jak:

  • osteoporoza pomenopauzalna (typ I osteoporozy) Głównym czynnikiem prowadzącym do jej rozwoju jest niedoczynność jajników nasilająca się najwyraźniej po 50 roku życia,
  • osteoporoza w wieku podeszłym (typ II osteoporozy) - dotyczy głównie osób starszych w wieku powyżej 70 lat, częściej kobiet niż mężczyzn Przyczyną osteoporozy jest niedoborów wapnia związany z gorszym wchłanianiem z jelit i nerek, zmniejszenie poziomu witaminy D, testosteronu oraz zmniejszenie aktywności fizycznej.
  • 2. Osteoporoza wtórna:

a)      zaburzenia gruczołów wydzielania wewnętrznego może wystąpić w przebiegu:

  • nadczynności i niedoczynności kory nadnerczy,
  • nadczynności i niedoczynności tarczycy,
  • zaawansowanej cukrzycy,
  • nadczynności przytarczyc,
  • niedoczynności gruczołów płciowych (jądra, jajniki),
  • niedoboru hormonu wzrostu.

b)     przewlekłe choroby przewodu pokarmowego związane z zaburzonym wchłanianiem wapnia

  • nietolerancja laktozy,
  • zespoły złego wchłaniania,
  • zespoły złego trawienia,

zespoły poresekcyjne –czyli zaspoły objawów będących wynikiem chirurgicznego usunięcia żołądka lub jego części.

  •  

c)      przyczyny jatrogenne
Osteoporoza rozwija się jako jedno z działań leczenia np. sterydami

 

d)     choroby narządu ruchu i tkanki łącznej

  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • choroba zwyrodnieniowa stawów,
  • długotrwałe unieruchomienie,
  • martwica jałowa kości.

 

e)      choroby nowotworowe
 

szpiczak mnogi

  • białaczka szpikowa
  • chłoniak
  • przerzuty  (do kości)

 

f)       Inne:

 - przewlekłe choroby nerek prowadzące do ich niewydolności,

                   - przewlekłe choroby wątroby o znacznym stopniu zaawansowania,

                   - przewlekłe stosowanie niektórych leków,

 

i)                    choroby wrodzone prowadzące do osteoporozy

 

·         kruchość kości

  •  zespół Ehlersa-Danlosa (ESD) - grupa chorób genetycznych, charakteryzująca się nadmierną elastycznością skóry oraz stawów,  z często współistniejącym utrudnionym gojeniem ran.
  • zespół Marfana - choroba genetyczna tkanki łącznej, charakteryzująca się dużą zmiennością fenotypową. Zmiany narządowe w przebiegu zespołu Marfana dotyczą całego organizmu, niemniej najbardziej charakterystyczne to te związane z narządem wzroku, układu ruchu, serca i naczyń krwionośnych

 

|III. Czynniki ryzyka wystąpienia osteoporozy:

 

 

IV. Objawy chorobowe:

 

W początkowej fazie, choroba przebiega bezobjawowo.

Do najczęstszych objawów klinicznie jawnej osteoporozy należą:

  • bóle kości długich pod wpływem obciążenia,
  • obniżenie wzrostu (złamania kompresyjne kręgów) i ból kręgosłupa oraz powstanie nadmiernej kifozy piersiowej (garb starczy),
  • złamania kości przy niewielkich urazach (szczególnie niebezpieczne są złamania szyjki kości udowej, ale często łamie się kość ramienna.

 

V. Profilaktyka i leczenie

 

Celem leczenia jest zapobieganie złamaniom kości, co osiąga się przez zwiększenie masy kostnej, zapobieganie jej ubytkowi i poprawę wewnętrznej struktury kości.

a)      działania profilaktyczne

 - usunięcie lub minimalizacji czynników prowadzących do osteoporozy,

- usunięcie, a także uzupełnianie niedoborów żywieniowych wapnia, witaminy D oraz białka,

- uprawianie sportu, aby wzmocnić kości i mięśnie odpowiadające za stabilizację postawy.

            b) działania lecznicze

Badaniem służącym rozpoznaniu osteoporozy jest badanie densytometryczne kośćca, które określa gęstość mineralną kości ang BDM,

Wykorzystuje się również w diagnostyce badania laboratoryjne poziomów m.in. wapnia, fosforu oraz biopsję kości.

c)       fizjoterapia

  • zapobieganie bólowi: ostrożny masaż, masaż podwodny, fango, elektroterapia, ćwiczenia czynne w odciążeniu,
  • budowa siły mięśniowej: ostrożne ćwiczenia oporowe, krótkie napięcia, pozycja stabilna, kręgosłup najlepiej w pozycji poziomej,
  • postawa i ruchomość w stawach: ćwiczenia mięśni posturalnych, nauka prawidłowej postawy,

d)     wertebroplastyka to nowoczesna metoda leczenia złamań kompresyjnych kręgosłupa powstałych między innymi w wyniku przebiegu osteoporozy. Zabieg wykonuje się na sali radiologii zabiegowej, w znieczuleniu miejscowym, pod kontrolą aparatu rentgenowskiego. Do trzonu kręgu wprowadza się igłę i wypełnia się go cementem kostnym. W odróżnieniu od klasycznej operacji jest to procedura znacznie mniej inwazyjna, a przez to mniej obciążająca pacjenta.

 

VI. Osteoporoza a dieta

Osteoporoza należy do grupy chorób, w których dieta ma duże znaczenie. Podczas konstruowania modelu odżywiania, który ma chronić przed osteoporozą, obowiązują ogólne zasady żywienia racjonalnego. Szczególny nacisk kładzie się jednak na spożywanie pokarmów bogatych w wapń i witaminę D; niekoniecznie jednak nabiału, ale raczej wzbogaconego mleka sojowego, kiełków, zielonych warzyw liściastych.